Tháng thứ 9 của dự án, requirement đã chốt, solution design đã duyệt, dev đang chạy full sprint, mọi thứ đi đúng lộ trình, rồi vendor publish roadmap, và trong danh sách tính năng mới có một feature standard làm y chang cái mà team đã bỏ mấy tháng thiết kế custom. Cả phòng im lặng, rồi ai đó hỏi, vậy giờ làm sao?
Mình đã ngồi đúng khoảnh khắc đó hai lần. Lần đầu mình im, vì chưa biết nên nói gì, lần thứ hai mình mở miệng, không phải để trả lời mà để hỏi.
Giả sử bạn ngồi trong một cuộc họp chỉ để chốt một câu tưởng đơn giản, cột này để mấy số thập phân, dev bảo ít là đủ, user muốn nhiều hơn vì sợ sai số làm tròn, cuối cùng cả phòng gật đầu để nhiều cho chắc rồi ai về nhà nấy, không ai ghi lại đã chốt gì và vì sao. Một quyết định nhỏ như thế, nhân lên hàng trăm lần trong một dự án ERP, là decision debt.
Hợp đồng ghi đúng ba chữ “module mua hàng”, nghe thì rõ, nhưng module mua hàng 5 input với module mua hàng 15 input là hai thứ rất khác nhau, mà hợp đồng thì không nói là cái nào.
Đây là chuyện mình gặp thật. Phạm vi không được ghi rõ nên change request cứ tới liên tục, scope cứ thế phình ra, và mình không có cách nào từ chối khách, vì chẳng có tờ giấy nào nói cái gì nằm ngoài phạm vi. Scope creep, cái thuật ngữ nghe rất chuyên nghiệp ấy, thực chất là chuyện những cái “thêm tí nữa” không bao giờ dừng, và nó không chỉ là vấn đề của BA mà của cả team, cả dự án, cả cái deadline.
