Lần đầu đi phỏng vấn BA, mình bị hỏi một câu tưởng dễ, em kể một lần em làm việc với stakeholder khó tính đi, thế là ngồi im mấy giây rồi lắp bắp vài câu chung chung kiểu em luôn lắng nghe, em kiên nhẫn, về nhà mới tiếc, chuyện thật thì đầy mà không biết kể sao cho ra hồn.
Đi vài vòng mình mới ngộ ra, nhà tuyển dụng không hỏi định nghĩa để chấm điểm thuộc bài, họ hỏi tình huống để xem em xử lý thật thế nào, mà fresher thì chưa có nhiều dự án để khoe, nên cách kể mới là thứ quyết định.
vì sao câu hỏi tình huống dễ làm fresher trượt#
Không phải vì em không biết gì, mà vì em kể lan man, người ta hỏi một câu, em trả lời mười câu chẳng liên quan, rồi tự thấy mình ổn, còn phỏng vấn viên nghe xong không nhớ nổi em đã làm gì cụ thể. Cái thiếu không phải kiến thức mà là cấu trúc, kể có cấu trúc thì chuyện bé xíu cũng lộ ra kỹ năng, kể không cấu trúc thì chuyện to đùng cũng trôi tuột.
STAR, bốn mốc để khỏi rối#
STAR là một khung kể chuyện chứ không phải công thức thần thánh, bốn chữ cái là bốn mốc. Situation là bối cảnh lúc đó ra sao, một câu là đủ. Task là việc của em là gì, trách nhiệm rõ ràng. Action là em đã làm gì, phần này chiếm nhiều nhất. Result là kết quả ra sao, có con số thì càng tốt.
Ví dụ thay vì nói em giỏi giao tiếp, em kể: “Lúc làm đồ án, nhóm em cãi nhau vì hiểu khác nhau về yêu cầu (S). Em là người phụ trách ghi spec (T). Em họp riêng từng người, rồi viết lại user story kèm acceptance criteria cho cả nhóm duyệt (A). Nhờ vậy nhóm không phải làm lại phần nào (R).” Nghe khác hẳn đúng không, chuyện vẫn thế, chỉ là sắp lại cho đủ S-T-A-R.
mấy câu hỏi thật hay gặp#
“Em hiểu user story là gì, cho ví dụ đi.” Đừng đọc định nghĩa, kể một user story em từng viết, kèm acceptance criteria, cái này mình viết kỹ trong bài User story và acceptance criteria.
“Làm sao em lấy được yêu cầu khi stakeholder không nói rõ?” Kể một lần em phải đặt đúng câu hỏi, ví dụ em hỏi quy trình hiện tại chạy thế nào, thay vì hỏi anh muốn gì.
“Vì sao em muốn làm BA?” Câu này tưởng xã giao nhưng là để đo động cơ, trả lời bằng một chuyện thật chứ đừng đọc slogan, muốn nhìn xa hơn thì xem bài Lộ trình từ fresher BA lên senior.
đừng thuộc lòng kịch bản#
STAR là khung, không phải văn mẫu để học vẹt, thuộc lòng một câu trả lời hoàn hảo thì lúc bị hỏi vặn một nhát là đứng hình. Dùng đúng là nắm cái khung, rồi kể chuyện thật của mình bằng giọng của mình. Fresher không có nhiều dự án, nhưng ai cũng có chuyện để kể, chỉ là chưa biết kể thôi, học được cách kể có cấu trúc rồi thì mấy câu hỏi tình huống hết đáng sợ.
Câu hỏi nào trong phỏng vấn BA từng làm bạn đứng hình nhất?
