Bạn đang cầm vài triệu, phân vân có nên đăng ký một khóa BA, quảng cáo thì hứa đủ thứ từ ba tháng đi làm ngay tới đảm bảo việc làm, người quen thì bảo tự học được, khỏi tốn tiền. Bài này không bán khóa học cho ai, nên mình nói thẳng.
phụ thuộc bạn đang thiếu gì#
Theo mình câu cái nào tốt hơn không có đáp án chung, câu có đáp án là bạn đang thiếu cái gì. Thiếu kiến thức thì cách nào cũng bù được, nhưng thiếu kỷ luật thì tự học dễ chết yểu, còn thiếu feedback thì tự học mãi chẳng biết mình sai ở đâu. Nên trước khi hỏi học khóa hay tự học, hãy hỏi mình đang thiếu kiến thức, kỷ luật, hay feedback.
tự học cho gì, thiếu gì#
Tự học cho bạn sự tự do, học theo tốc độ của mình, không tốn tiền, và quan trọng nhất là buộc bạn chủ động tìm hiểu, kỹ năng BA nào cũng cần, lộ trình tự học 6–9 tháng mình đã viết chi tiết trong bài Tự học BA 6-9 tháng: lịch thật, không lộ trình khóa học. Có điều tự học thiếu ba thứ, không ai bắt deadline nên dễ bỏ giữa chừng, không ai chấm bài nên làm sai mà không biết, và không có mạng lưới, tức người giới thiệu việc, người chia sẻ kinh nghiệm thật. Bạn tự kỷ luật tốt thì tự học hoàn toàn đủ để bắt đầu.
khóa học cho gì, không cho gì#
Khóa tốt cho bạn ba thứ tự học khó có, mentor chỉnh sai, deadline ép bạn tiến lên, và một cộng đồng học viên để trao đổi. Nhưng nó không cho bạn cái nhiều quảng cáo hứa, là việc làm, theo mình khóa tử tế không hứa đảm bảo việc làm, thấy hứa thì nên hỏi kỹ, vì đi làm được hay không là ở bạn chứ không ở khóa học. Khóa học cũng không thay được việc bạn phải tự làm bài, tự mày mò, chỉ ngồi nghe giảng thì chẳng khác gì xem video miễn phí trên mạng.
checklist chọn khóa#
Quyết học khóa thì hỏi cho rõ mấy điều này trước khi nộp tiền. Giảng viên có đang làm BA thật không, hay chỉ dạy lý thuyết, người đang làm nghề kể dự án khác hẳn người chỉ đọc slide. Có bài tập được chấm và sửa từng bài không, hay xem video rồi tự chấm, bài tập được chấm là phần đáng tiền nhất. Có case thật để làm không, hay chỉ ví dụ mẫu. Học viên cũ giờ làm gì, câu này lật tẩy nhất, trung tâm không nói được học viên cũ đang làm BA ở đâu, hoặc né, thì nên cẩn thận. Còn cam kết đảm bảo việc làm thì hỏi kỹ điều kiện đi kèm, thường là đảm bảo giới thiệu, hoặc hoàn tiền nếu đạt điều kiện này kia, chứ không phải đảm bảo có việc.
chọn theo hoàn cảnh#
| Hoàn cảnh | Gợi ý |
|---|---|
| Sinh viên, nhiều thời gian, ít tiền | Tự học + case simulation |
| Dev đang đi làm, muốn chuyển | Tự học + xin nhận thêm việc phân tích ở công ty |
| Người trái ngành, đi làm full-time, khó tự kỷ luật | Khóa học có mentor, hoặc mentor 1-1 |
| Đã có nền, cần feedback để lên trình | Mentor 1-1 hoặc cộng đồng |
lối ở giữa#
Không phải chỉ có hai cửa, có một lối ở giữa nhiều người bỏ qua, tự học để có nền, làm portfolio case simulation để chứng minh, rồi tìm một mentor để sửa sai. Cách này rẻ hơn khóa học mà vẫn có người chỉnh feedback, bạn tự học theo lộ trình, làm vài case trong portfolio (cách làm có trong bài Portfolio BA khi chưa có dự án), rồi nhờ một BA có kinh nghiệm review, đôi khi một giờ review của người làm nghề thật đáng hơn cả một khóa dài.
Có người nghĩ học khóa xong là phải thi ngay chứng chỉ IIBA, mình nghĩ không cần vội, ECBA, CCBA, CBAP có ý nghĩa hơn khi bạn đã có nền hoặc có kinh nghiệm, nó là cách để khẳng định chứ không phải để bắt đầu.
tiền nên mua thứ bạn không tự tạo được#
Đừng để quảng cáo hay người quen quyết hộ, tự hỏi mình đang thiếu kiến thức, kỷ luật hay feedback, rồi bù đúng chỗ thiếu đó, tiền bỏ ra nên mua cái bạn không tự tạo được chứ đừng mua thứ có sẵn miễn phí. Có case trong tay rồi thì bước tiếp là đưa nó vào CV BA cho người mới ra trường.
Bạn đang phân vân tự học hay học khóa? Kể hoàn cảnh của bạn cho mình nghe qua Facebook hoặc LinkedIn, mình gợi ý theo đúng trường hợp của bạn.
