Gần đây

ERP đổi hướng giữa chừng — bài toán đau nhất phòng họp steering committee
Tháng thứ 9 của dự án. Requirement đã chốt. Solution design đã duyệt. Dev đang chạy full sprint. Mọi thứ đang đi đúng lộ trình.
Rồi vendor publish roadmap. Trong danh sách tính năng mới có một feature standard làm y chang cái mà team mình đã bỏ mấy tháng thiết kế custom.
Im lặng. Rồi ai đó hỏi: “Vậy giờ làm sao?”
Mình đã ngồi đúng khoảnh khắc đó hai lần. Lần đầu mình im — vì chưa biết nên nói gì. Lần thứ hai mình mở miệng, không phải để trả lời, mà để hỏi.

Làm BA có cần biết code không — câu trả lời thật
“Anh ơi, làm BA có cần biết code không ạ?”
Tin nhắn của một bạn fresher gửi mình lúc 11h đêm. Bạn ấy đi phỏng vấn ba chỗ. Chỗ đầu bảo “BA không cần code, chỉ cần hiểu nghiệp vụ.” Chỗ thứ hai hỏi SQL, API, đọc stack trace. Chỗ thứ ba bắt phân tích JSON response từ REST API.
Bạn ấy hoang mang. Mà cũng đúng — hồi mới vào nghề mình cũng từng hoang mang y chang.

Nợ quyết định (decision debt) — thứ nguy hiểm hơn technical debt không dashboard nào đo được
Mình từng ngồi một cuộc họp kéo dài 2 tiếng chỉ để chốt một câu hỏi tưởng chừng đơn giản: “Cột này để mấy số thập phân?” Dev nói 4 là đủ kỹ thuật. User nói 6 vì sợ sai số làm tròn. BA ngồi giữa, mỗi bên một ý, cuối cùng cả team thống nhất “để 6 cho chắc” — rồi ai về nhà nấy, chẳng có decision log nào được ghi lại.

Scope creep — chuyện kinh điển và cách sống sót
Buổi sáng thứ Hai. PM gọi: “Anh ơi, bên khách hàng muốn thêm cái màn hình này. Nhỏ thôi. Một buổi chiều là xong.”
Mình gật. Một buổi chiều thành ba ngày. Ba ngày kéo theo sáu cái change request khác. Cuối tuần, team dev căng thẳng. Lịch release trễ hai tuần.
Chuyện cũ rích. Ai làm BA lâu năm chắc thuộc nằm lòng.
Scope creep — cái thuật ngữ nghe rất chuyên nghiệp — thực chất là câu chuyện của những cái “thêm tí nữa” không bao giờ dừng lại. Nó không chỉ là vấn đề của BA, nó là vấn đề của cả team, cả dự án, cả deadline.

Triển khai ERP cloud: thứ âm thầm giết dự án là governance (không phải migration)
Tuần trước mình đọc được một bài báo hay trên ERP Today — tác giả Sridevi Mutyala từ Oracle, nói về identity governance trong cloud ERP.
Bài báo kể một chuyện tưởng đơn giản: một nhân viên chuyển phòng ban. HR update xong. Mấy ứng dụng cloud ERP (Oracle Fusion, SAP S/4HANA, Dynamics 365) đều chạy đúng config. Authentication OK. Provisioning OK. Integration OK.
Nhưng access vẫn bị delay. Vì approval paths khác nhau giữa các ứng dụng. Role definitions không đồng bộ. Và ownership của quyết định access — không ai nhớ rõ là của ai.